Tính số kiểm tra mã vạch EAN-13, UPC, ITF-14, SSCC từng bước

Mục lục

Công cụ tính số kiểm tra mã vạch ở trên nhận dãy 7, 11, 12, 13 hoặc 17 số, tự nhận loại (EAN-8, UPC-A, EAN-13, GTIN-14/ITF-14, SSCC), tính số kiểm tra theo thuật toán mod 10 của GS1 và hiện bảng từng bước: vị trí, trọng số, tích, tổng, bội số 10. Nhập đủ số để kiểm tra số cuối có đúng không.

Số kiểm tra là chữ số cuối của mọi mã GS1, giúp máy quét và phần mềm phát hiện mã đọc sai hoặc nhập nhầm. Hiểu cách tính giúp bạn tự kiểm mã trước khi in, tránh lỗi bị siêu thị hoặc sàn từ chối.

Cách dùng

1. Nhập dãy số chưa có số kiểm tra (7, 11, 12, 13 hoặc 17 số) vào ô, ví dụ 893123456789. Công cụ hiện ngay số kiểm tra 7 và mã đầy đủ 8931234567897.
2. Đọc bảng từng bước: mỗi chữ số nhân với trọng số 3 hoặc 1 (bắt đầu bằng 3 từ số ngoài cùng bên phải), cộng tích, lấy bội số 10 gần nhất không nhỏ hơn tổng, trừ đi tổng.
3. Kiểm tra mã có sẵn: nhập đủ 8, 12, 14 hoặc 18 số; công cụ so số cuối với kết quả tính và báo đúng/sai. Với 12 hoặc 13 số, công cụ hiện cả hai cách hiểu (chưa có hoặc đã có số kiểm tra) để bạn chọn.

Số chữ số nhập	Loại mã suy ra	Mã đầy đủ
7	EAN-8 / GTIN-8	8 số
11	UPC-A / GTIN-12	12 số
12	EAN-13 / GTIN-13 (hoặc UPC-A đủ để kiểm)	13 số
13	GTIN-14 / ITF-14 (hoặc EAN-13 đủ để kiểm)	14 số
17	SSCC-18	18 số

Nút “Tạo mã” dưới kết quả chuyển thẳng dãy số đầy đủ sang công cụ tạo mã tương ứng, nút “Kiểm tra hợp lệ” mở tool xác minh prefix và độ dài.

Thuật toán số kiểm tra GS1

Mọi khóa GS1 có độ dài cố định (GTIN-8/12/13/14, SSCC, GLN) dùng chung thuật toán mod 10 với trọng số 3 và 1 xen kẽ tính từ phải sang, theo GS1 General Specifications mục 7.9.

Bước	Thao tác	Ví dụ 893123456789
1	Đánh số vị trí từ phải sang trái, bắt đầu bằng 1	9 là vị trí 1, 8 là vị trí 12
2	Vị trí lẻ nhân 3, vị trí chẵn nhân 1	9×3, 8×1, 7×3, 6×1, 5×3, 4×1, 3×3, 2×1, 1×3, 3×1, 9×3, 8×1
3	Cộng tất cả tích	27+8+21+6+15+4+9+2+3+3+27+8 = 133
4	Lấy bội số của 10 nhỏ nhất ≥ tổng	140
5	Số kiểm tra = bội số − tổng	140 − 133 = 7
Kết quả	Mã đầy đủ	8931234567897

Thuật toán phát hiện mọi lỗi sai một chữ số và phần lớn lỗi hoán vị hai chữ số kề nhau (trừ cặp lệch nhau 5 như 27 và 72). Nó không bảo vệ trước việc bịa mã: 12 số bất kỳ luôn có một số kiểm tra hợp lệ, nên hợp lệ về toán học không đồng nghĩa mã đã được GS1 cấp.

Các mã ngoài hệ GS1 dùng thuật toán khác: Code 128 dùng mod 103 tự động, Code 39 tùy chọn mod 43, MSI dùng mod 10 kiểu Luhn, ISBN-10 dùng mod 11. Công cụ này chỉ dành cho mod 10 của GS1; các trường hợp khác xem tool tạo mã tương ứng.

Ví dụ

Năm ví dụ chuẩn theo từng loại; ảnh minh họa mã đã đủ số kiểm tra.

EAN-13: 893123456789 → 7

Ví dụ chính trong bảng thuật toán ở trên. Mọi mã 893 của doanh nghiệp Việt Nam tính theo đúng cách này.

UPC-A: 04210000526 → 4

UPC-A dùng cùng thuật toán với EAN-13; thêm số 0 phía trước không đổi kết quả vì 0 × 1 = 0.

ITF-14: 0189312345678 → 1

Khi thêm chỉ số đóng gói vào 12 số đầu của EAN-13, số kiểm tra phải tính lại; chỉ số 0 cho kết quả trùng với EAN-13 gốc, chỉ số 1–8 cho số khác.

Trường hợp đặc biệt / lỗi hay gặp

Người dùng hay nhập nhầm độ dài hoặc hiểu sai khi mã đã có số kiểm tra.

• Nhập 13 số của EAN-13 đầy đủ: công cụ mặc định hiểu là 13 số đầu của GTIN-14 (theo yêu cầu ITF-14) và hiện thêm cách hiểu “EAN-13 đã có số kiểm tra” bên dưới; đọc cả hai dòng.
• Nhập 9, 10 hoặc 15 số: không thuộc chuẩn GS1; kiểm lại nguồn hoặc dùng Code 128 nếu là mã nội bộ.
• Có dấu cách, gạch ngang: công cụ tự bỏ.
• Số kiểm tra đúng nhưng mã không tra được: mã chưa được GS1 cấp hoặc chưa kê khai; số kiểm tra chỉ kiểm lỗi nhập, không xác nhận quyền sở hữu.
• Cần mod 43, mod 11, mod 103: các thuật toán khác nằm trong tool Code 39, ISBN, Code 128.
• SSCC 17 số: nhập cả số mở rộng đầu tiên; kết quả 18 số dùng cho AI (00) trong GS1-128.

Công cụ liên quan

• Kiểm tra mã vạch hợp lệ — kiểm cả prefix, độ dài, loại mã
• Tạo mã vạch EAN-13 — tạo mã ngay từ 12 số
• Chuyển đổi GTIN — đổi 12/13/14 số có tính lại số kiểm tra
• Tạo mã SSCC — số kiểm tra cho 17 số pallet
• Kiểm tra mã GLN — mã địa điểm 13 số cùng thuật toán

Thuật ngữ liên quan

• Số kiểm tra là gì
• Mod 10 là gì
• Mod 43 là gì
• GTIN là gì

Câu hỏi thường gặp

Số kiểm tra mã vạch là gì?

Là chữ số cuối cùng của mã GTIN, SSCC, GLN, được tính từ các số đứng trước bằng thuật toán mod 10. Máy quét tính lại số này sau khi đọc và chỉ chấp nhận khi khớp, nhờ vậy loại được mã đọc sai hoặc nhập nhầm một chữ số. Nó không mã hóa thông tin gì về sản phẩm hay quốc gia.

Cách tính số kiểm tra EAN-13 bằng tay?

Nhân các số ở vị trí lẻ tính từ phải với 3, vị trí chẵn với 1, cộng lại rồi lấy bội số của 10 gần nhất không nhỏ hơn tổng trừ đi tổng. Với 893123456789: tổng có trọng số là 133, bội số 10 gần nhất là 140, số kiểm tra là 7. Trong Excel, công thức tương đương dùng SUMPRODUCT với mảng trọng số 3 và 1.

UPC-A, EAN-8, ITF-14 và SSCC có cùng cách tính không?

Có. Mọi khóa GS1 độ dài cố định dùng cùng thuật toán mod 10 trọng số 3–1 tính từ phải sang. Khác biệt chỉ ở số chữ số đầu vào: 7 cho EAN-8, 11 cho UPC-A, 12 cho EAN-13, 13 cho GTIN-14, 17 cho SSCC, 12 cho GLN. Công cụ tự nhận loại theo độ dài.

Vì sao đổi chỉ số đóng gói lại đổi số kiểm tra?

Vì chỉ số nằm ở vị trí ngoài cùng bên trái của 13 số đầu và được nhân với trọng số 3 (vị trí 13 là lẻ), nên đổi từ 1 sang 2 làm tổng tăng 3 và số kiểm tra thay đổi. Vì thế GTIN-14 của thùng cấp 1 và cấp 2 cùng sản phẩm có số cuối khác nhau dù 12 số giữa giống hệt.

Số kiểm tra đúng có nghĩa là mã thật không?

Không. Bất kỳ 12 số nào cũng tính ra một số kiểm tra hợp lệ, nên mã bịa vẫn qua được bước này. Mã thật phải nằm trong dải mã doanh nghiệp do GS1 cấp và được kê khai sản phẩm; kiểm tra bằng Verified by GS1 hoặc cổng vnpc.gs1.gov.vn. Công cụ tra cứu prefix của trang chỉ cho biết nước đăng ký.

Thuật toán này có phát hiện mọi lỗi không?

Phát hiện mọi lỗi sai một chữ số và phần lớn lỗi hoán vị hai số kề nhau, trừ các cặp chênh nhau 5 đơn vị như 16 và 61 vì tổng có trọng số không đổi. Vì vậy vẫn nên đối chiếu mã bằng mắt hoặc quét lại khi nhập tay số lượng lớn.